آمارها و دادههای جهانی به وضوح نشان میدهند که گوگل کروم (Google Chrome) در حال حاضر محبوبترین و پرکاربردترین مرورگر در دنیای اندروید و ویندوز است. البته این محبوبیت بیدلیل نیست؛ کروم به صورت پیشفرض روی اکثر گوشیهای اندرویدی نصب شده و با اکوسیستم گوگل به خوبی یکپارچه است. با واقعیت این است که با تمام خوبیهایی که کروم دارد، اما این مرورگر هم دارای محدودیتهای زیادی است.
در حالی که مرورگر گوگل به طور کلی عملکرد روان و قابل قبولی روی سیستمعامل اندروید دارد، اما اگر از آن استفاده کنید، بسیاری از قابلیتهای حیاتی و مدرن بعضی از مرورگرها را از دست میدهید؛ صرفا به این دلیل که کروم مستقیما از پشتیبانیِ این گزینهها امتناع میورزد. خواه پای مسدود کردن تبلیغات در میان باشد، خواه شخصیسازیهای عمیق رابط کاربری، یا مدیریت پیشرفته رسانهها و ویدیوها؛ کروم در خیلی از زمینهها کاربران را محدود میکند.
خوشبختانه دنیای مرورگرهای اندروید بسیار وسیعتر از محصولات شرکت گوگل است. سه مرورگر اندرویدی که در ادامه معرفی میکنیم، ویژگیها و ابزارهایی را ارائه میدهند که گوگل کروم هرگز از آنها پشتیبانی نکرده و احتمالا هرگز هم نخواهد کرد. این مرورگرهای کمتر شناختهشده، بسته به نیازها و انتظارات شما، تجربه وبگردی بسیار بهتر، سریعتر و امنتری را به ارمغان میآورند. البته لینکهای این مرورگرها برای پلتفرمهای دیگر را هم گذاشتهایم تا در صورت نیاز بتوانید از آنها استفاده کنید.
1. مرورگر Via Browser: اجرای اسکریپتهایی که کروم موبایل هرگز اجازه نداده است
مرورگر Via Browser یک اپلیکیشن وبگردی اندرویدی، منحصربهفرد و به شدت جذاب است که کارهای بسیاری را انجام میدهد که مرورگر کروم حتی جرات امتحان کردن آنها را در نسخه موبایل خود ندارد.
- حجم شگفتانگیز و عملکرد بهینه: اولین چیزی که در مورد Via Browser توجه شما را به خود جلب میکند، حجم فوقالعاده پایین آن است. این مرورگر برای اینکه به عنوان یک مرورگر وب کاملا مجهز و بینقص کار کند، به زحمت 15 مگابایت از فضای ذخیرهسازی گوشی شما را اشغال میکند (در مقایسه با کروم که گاهی صدها مگابایت حجم و گیگابایتها کش اشغال میکند). بنابراین، حتی اگر از یک گوشی هوشمند اندرویدی قدیمی یا اقتصادی استفاده میکنید، باز هم میتوانید یک تجربه مرور وب بسیار روان و بدون لگ داشته باشید.
- قدرت بینظیر با اسکریپتهای کاربری (Userscripts): با این حال، آنچه Via Browser را واقعا از گوگل کروم متمایز میکند، پشتیبانی بومی آن از «اسکریپتهای کاربری» است. اسکریپتهای کاربری در واقع برنامههای کوچک و سفارشیسازیشدهای مبتنی بر زبان برنامهنویسی جاوا اسکریپت (JavaScript) هستند که میتوانید آنها را مستقیما در مرورگر ادغام کنید. شما میتوانید از این اسکریپتها برای تزریق قابلیتهای جدید به یک سایت، حذف آیتمهای آزاردهنده از یک صفحه وب، یا حتی شخصیسازی کامل نحوه عملکرد یک سایت استفاده کنید. اینکه بتوانید این اسکریپتهای قدرتمند را به صورت بومی و با استفاده از یک مرورگر به این کوچکی نصب و مدیریت کنید، واقعا تحسینبرانگیز است. به عنوان مثال، میتوانید از یک اسکریپت برای دور زدن محدودیتهای پرداخت در برخی سایتهای خبری، از یک اسکریپت برای مسدود کردن ردیابها، یا از اسکریپت دیگری برای حالت تاریک(Dark Mode) اجباری سایتهایی که این قابلیت را ندارند، استفاده کنید.
- شخصیسازی بیپایان: شخصیسازی، حوزه دیگری است که کروم حتی نمیتواند امیدی به شکست دادن Via Browser در آن داشته باشد. با وجود حجم بسیار سبک، این اپلیکیشن به شما اجازه میدهد تقریبا هر جنبهای از مرورگر را شخصیسازی کنید؛ از انتخاب نوار ابزارها (Toolbars) و فعال کردن مسدودکننده تبلیغات داخلی گرفته تا تنظیم یک صفحه اصلی (Homepage) کاملا سفارشی با پسزمینههای دلخواه. همچنین وجود قابلیتهایی مانند دانلود منیجر داخلی قدرتمند و اسکنر کد QR در چنین اپلیکیشن مینیمال و کوچکی، هر کاربری را شگفتزده میکند. با توجه به فضای ذخیرهسازی، مصرف باتری و منابع سنگینی که گوگل کروم روی گوشی هوشمند شما میبلعد، Via Browser برای اکثر افراد یک موهبت بزرگ است؛ بهویژه اگر یک گوشی میانرده در دست دارید.
- لینک دانلود Via Browser اندروید
- لینک دانلودVia Browser در iOS
2. مرورگر Cromite: کشتن تبلیغات پیش از آنکه صفحه وب حتی آنها را درخواست کند!
دور ماندن از اکوسیستم انحصارطلبانه گوگل و مسدود کردن تبلیغات آزاردهنده، دو کاری هستند که عملاً نمیتوانید با استفاده از مرورگر پیشفرض گوگل کروم انجام دهید (چرا که درآمد اصلی گوگل از همین تبلیغات است). با این حال، مرورگر Cromite که یک «انشعاب از کرومیوم» (Chromium fork) است، میتواند به شما کمک کند تا این کار را روی گوشی هوشمند خود محقق سازید.
- 9 قابلیت مرورگر Vivaldi که بقیه مرورگرها باید از آن کپی کنند
- 5 ابزار هوش مصنوعی برای خودکارسازی فعالیت مرورگر
- یک مرورگر کرومیوم اما بدون ردپای گوگل: اگر قصد دارید گوشی اندرویدی خود را اصطلاحا «De-Google» کنید (یعنی وابستگی آن را به سرویسهای گوگل کاهش دهید) اما در عین حال میخواهید یک رابط کاربری آشنا و مشابه کروم برای وبگردی داشته باشید، نصب Cromite بهترین انتخاب شماست. همانطور که ممکن است حدس زده باشید، مرورگر Cromite هیچکدام از سرویسهای ردیابی و بستههای گوگلی را در خود ندارد و برای نصب آن، باید فایل اپلیکیشن را به صورت سایدلود (Sideload) از پلتفرمهای دیگری مانند گیتهاب (GitHub) دانلود و نصب کنید.
- مسدودسازی تبلیغات در سطح شبکه: مسدودکننده تبلیغات داخلی، اولین چیزی است که در Cromite متوجه آن خواهید شد. برخلاف افزونههای معمولی که فقط تبلیغات را از روی صفحه پنهان میکنند، این سیستم در سطح شبکه کار میکند؛ به این معنی که مرورگر، درخواستهای دانلود تبلیغ را رهگیری کرده و از همان ابتدا مانع از بارگیری و رندر شدن آنها میشود. در نتیجه، هنگام مهاجرت از کروم به Cromite، متوجه بهبود چشمگیر و بینظیری در سرعت بارگذاری صفحات و کاهش مصرف اینترنت خواهید شد.
- محافظت در برابر اثر انگشت دیجیتال (Anti-Fingerprinting): این مرورگر همچنین ویژگیهای ضد ردیابی قدرتمندی را در سیستم خود جای داده است. شرکتهای تبلیغاتی امروزه از روشهایی مانند شناسایی Canvas، WebGL و حتی اثر انگشت صوتی (Audio fingerprinting) برای ردیابی شما در سایتهای مختلف استفاده میکنند، حتی اگر کوکیها را پاک کرده باشید! مرورگر Cromite این شناسهها را دائما تصادفیسازی (Randomize) میکند، به طوری که وبسایتها هرگز نمیتوانند پروفایل ثابتی از هویت و سختافزار شما بسازند.
در کنار این موارد، Cromite دسترسی به ابزارهای مدیریت گذرواژه (Credential Manager)، کنترلهای پیشرفته ظاهر مرورگر و پشتیبانی از اسکریپتهای کاربری را نیز فراهم میکند. البته از آنجایی که توسعه یک مرورگر مستقل و امن زمانبر است، ممکن است آپدیتهای آن را کمی دیرتر از کروم دریافت کنید. اما در مجموع، اگر نمیخواهید حس آشنای کار با کروم را از دست بدهید ولی به امنیت خود اهمیت میدهید، Cromite واقعا عالیست. البته یک نکته را باید در نظر بگیرید که نسخههای مختلف این ابزار را باید از گیتهاب دریافت کنید.
- دانلود Cromite در اندروید
- دانلود Cromite در ویندوز
- دانلود Cromite در لینوکس
3. مرورگر Quetta: نصب افزونههای دسکتاپ روی گوشی اندرویدی!
مرورگر Quetta گزینه جذاب دیگری است که پس از مهاجرت از گوگل کروم در اندروید، حس خوشایندی برایتان ایجاد میکند.
- انقلاب افزونهها در موبایل: برای شروع باید گفت که Quetta از چیزی پشتیبانی میکند که گوگل کروم هرگز و در هیچ نسخهای روی اندروید نداشته است: پشتیبانی از افزونهها (Extension Support). این بدان معناست که شما میتوانید از این مرورگر مبتنی بر کرومیوم استفاده کنید تا تقریبا هر افزونهای (Extension) را که در فروشگاه وب کروم دسکتاپ (Chrome Web Store) پیدا میکنید، روی گوشی خود نصب کنید. این قابلیت به تنهایی قواعد بازی را تغییر میدهد؛ چرا که اساسا به شما امکان دسترسی به افزونههای قدرتمندی مانند uBlock Origin (قویترین مسدودکننده تبلیغات جهان)، Bitwarden (برای مدیریت رمز عبور) و Dark Reader (برای تاریک کردن تمام سایتها) را در موبایل میدهد.
اگرچه از نظر فنی به طیف وسیعی از افزونهها دسترسی دارید، اما نباید انتظار داشته باشید که همه آنها دقیقا مشابه نسخه کامپیوتر کار کنند، زیرا تفاوتهای رابط کاربری بین لمس گوشی و موس کامپیوتر وجود دارد. با این حال، توانایی امتحان کردن و استفاده از این ابزارها روی گوشی، تفاوت عظیمی در کیفیت وبگردی شما ایجاد میکند.
ابزارهای بینظیر برای رسانههای اجتماعی: علاوه بر مسدودسازی تبلیغات که در ذات این مرورگر گنجانده شده است، اگر Quetta را از منابع رسمی آن (نسخههای خارج از گوگل پلی) دانلود کنید، میتوانید از ویژگی شگفتانگیز پخش صدای یوتیوب در پسزمینه (Background audio playback) بهرهمند شوید؛ قابلیتی که در حالت عادی باید برای داشتن آن در برنامه اصلی یوتیوب، اشتراک پولی (YouTube Premium) تهیه کنید!
نکته جذاب دیگری که در Quetta به شدت عاشق آن خواهید شد، دانلودر داخلی ویدیو است که به صورت بینقصی برای پلتفرمهایی مانند توییتر (X)، اینستاگرام، تیکتاک و فیسبوک کار میکند. این قابلیتی است که هرگز در مرورگر کروم نخواهید دید. هر بار که ویدیویی را در یک سایت پخش میکنید، یک نوار ابزار (Toolbar) شناور و زیبا ظاهر میشود که مدیریت پخش، دانلود و ویژگیهای مرتبط با آن ویدیو را به شدت آسان میکند. مانند بسیاری از مرورگرهای دیگر در این لیست، Quetta نیز قابلیت شخصیسازی بالایی دارد و به شما اجازه میدهد تجربه مرور منحصربهفرد خود را خلق کنید.
- دانلود Quetta در اندروید
کروم باید هر چه سریعتری خود را ارتقا دهد
با نگاهی به این سه گزینه قدرتمند، کاملا واضح است که مرورگرهای مستقل در حال ارائه دقیقا همان ویژگیهایی هستند که مردم واقعا به آنها نیاز دارند.
البته باید واقعبین بود؛ با توجه به کنترل عظیمی که شرکت گوگل بر نحوه عملکرد وب دارد و همچنین با در نظر گرفتن این واقعیت که میلیاردها دلار از درآمد گوگل به نمایش تبلیغات بستگی دارد، طبیعی است که کروم در مقابل ویژگیهایی مثل مسدودسازی تبلیغات یا نصب افزونههای دسکتاپ روی موبایل مقاومت کند. گوگل برای محافظت از منافع تجاری خود، در نسخه موبایل کروم محدودیتهای جدی اعمال کرده است.
اما این استراتژی انحصارگرایانه نمیتواند برای همیشه دوام بیاورد. هر روزه کاربران بیشتری با مزایای مرورگرهای جایگزین و اهمیت حفظ حریم خصوصی آشنا میشوند و به سمت وبگردی سریعتر، امنتر و بدون تبلیغات حرکت میکنند. در نهایت، گوگل کروم اگر نمیخواهد کاربران حرفهای خود را از دست بدهد، مجبور است همانطور که در دستگاههای دسکتاپ امکانات خوبی ارائه میدهد، سطح بازی خود را در دنیای اندروید نیز ارتقا دهد و به خواستههای کاربرانش احترام بگذارد. تا آن زمان، نصب مرورگرهایی مانند Via، Cromite یا Quetta، یک راهکار هوشمندانه و رهاییبخش خواهد بود.
