شرکت مایکروسافت به تدریج پشتیبانی بومی از فرمت‌های ویدیویی مدرن مانند H.265 (HEVC) و AV1 را از سیستم‌عامل‌های پیش‌فرض خود حذف کرده است. اگر هارد دیسک شما پر از فیلم‌هایی با بیت‌ریت بالا یا فایل‌هایی با ترک‌های صوتی پیچیده است، نرم‌افزار پیش‌فرض Windows Media Player به هیچ وجه پاسخگوی نیاز شما نخواهد بود. پس از بنچمارک کردن و آزمایش بیش از 20 مدیا پلیر روی بیلد‌های مختلف ویندوز و پیکربندی‌های سخت‌افزاری پردازنده‌های گرافیکی، من این راهنما را گردآوری کرده‌ام تا بهترین نرم‌افزارهای پخش‌کننده را که این محدودیت‌ها را دور می‌زنند، به شما معرفی کنم.
1. پلیر VLC Media Player
- ویندوز، مک، لینوکس، اندروید، iOS
نرم‌افزار VLC همچنان یک ویدیو پلیر رایگان و ضروری برای ویندوز محسوب می‌شود، زیرا به سادگی تمام محدودیت‌های مایکروسافت در زمینه کدک‌های بومی را نادیده می‌گیرد! به لطف کتابخانه داخلی libavcodec، شما نیازی ندارید برای پخش فرمت‌های کمترشناخته‌شده به دنبال دانلود پک‌های کدک مشکوک بگردید یا پولی برای افزونه‌های ویندوز استور پرداخت کنید. علاوه بر پخش ویدیو، من این نرم‌افزار را با فایل‌های صوتی نیز آزمایش کردم و متوجه شدم که از فرمت‌هایی نظیر FLAC و OPUS بدون هیچ مشکل سازگاری پشتیبانی می‌کند.
من یک فایل انیمه MKVِ بسیار سرسخت را که با کدک H.265 و اسکریپت زیرنویس پیچیده‌ی ASS رمزگذاری شده بود، روی ویندوز 11 با VLC باز کردم. این برنامه توانست رندر پیچیده‌ی زیرنویس را بدون کرش کردن مدیریت کند. از نظر کیفیت، راحتی پخش، بدون تبلیغات بودن و خیلی چیزهای دیگر VLC کم نظیر است و بالانسی عالی بین بخش‌های مختلف آن وجود دارد.
مزایا:
- قابلیت‌های قدرتمند برای استریم و پخش تحت شبکه (HTTP, RTP, RTSP).
- کتابخانه عظیمی از افزونه‌ها و پلاگین‌های ساخته شده توسط جامعه کاربری.
- دارای ابزارهای داخلی برای تبدیل فرمت ویدیو/صدا و ویرایش‌های پایه.
- 100٪ رایگان و کاملا فاقد تبلیغات، نرم‌افزارهای جاسوسی یا ردیابی کاربر.
معایب:
- رابط کاربری آن به شدت قدیمی است و روی مانیتورهای عریض و مدرن، کار با آن کمی زمخت به نظر می‌رسد.
- گاهی اوقات، قابلیت نگاشت رنگ (Tone-mapping) پیش‌فرض HDR روی مانیتورهای SDR ممکن است بی‌روح و رنگ‌ورو رفته به نظر برسد.
- کاهش حجم عکس، ویدیو و PDF در مک فقط با یک درگ اند دراپ ساده!
- بهترین نرم‌افزارهای رایگان برای مک‌بوک
- 8 پخش‌کننده ویديو 4K رایگان برای ویندوز و مک
2. پلیر PotPlayer
- ویندوز
برای کاربرانی که می‌خواهند کنترل ریز و دقیقی روی تنظیمات فنی ویدیوهای خود داشته باشند، PotPlayer بهترین ویدیو پلیر برای ویندوز است. این نرم‌افزار که توسط تیم توسعه‌دهنده KMPlayer اصلی ساخته شده است، به شما اجازه می‌دهد تا در عمیق‌ترین تنظیمات خروجی کاوش کنید. من این برنامه را به شدت به کاربرانی توصیه می‌کنم که می‌خواهند از رندرهای سفارشی (مانند madVR) استفاده کنند تا فایل‌هایی با رزولوشن پایین یا ریپ‌های قدیمی DVD را با الگوریتم‌های پیشرفته، به صورت بومی ارتقای کیفیت (Upscale) دهند.
من PotPlayer را با استفاده از madVR تحت فشار قرار دادم تا یک فایل 1080p با کدک H.264 را برای مانیتور 4K خودم با قدرت بالا Upscale کند. میزان استفاده از پردازنده گرافیکی RTX 4070 به حدود 30 درصد رسید، اما پخش ویدیو با سرعت 60 فریم بر ثانیه و به نرمی کره ادامه یافت! کیفیت تصویر جایی است که PotPlayer از VLC بهتر است
مزایا:
- دارای ابزارهای داخلی برای ضبط صفحه نمایش و کپچر ویدیو.
- آرایه‌ی عظیمی از میانبرهای کیبورد برای کنترل فریم‌به‌فریم ویدیو.
- پشتیبانی از پخش ویدیوهای سه‌بعدی (3D) در فرمت‌های خروجی مختلف (ساید-بای-ساید، بالا-و-پایین).
- مدیریت بی‌نقص تکرار A-B، که برای یادگیری زبان فوق‌العاده است.
معایب:
- حجم عظیمِ تنظیمات می‌تواند برای کاربران تازه‌کار به شدت ترسناک و گیج‌کننده باشد.
- اگر در حین نصب دقت نکنید، ویزارد نصب گاهی از شما می‌خواهد نرم‌افزارهای تبلیغاتیِ همراه را نیز نصب کنید.
3. پلیر MPC-HC (مدیا پلیر کلاسیک)
- ویندوز
با وجود اینکه پروژه اصلی سال‌ها پیش رسما متوقف شد، اما نسخه‌های انشعابی که توسط جامعه کاربری نگهداری می‌شوند (به ویژه بیلد clsid2)، نرم‌افزار MPC-HC را همچنان زنده و کارآمد نگه داشته‌اند. این یک ویدیو پلیر فوق‌العاده برای ویندوز است که ظاهر نوستالژیک Windows Media Player قدیمی را تقلید می‌کند، اما در زیر این پوسته، از قدرت رمزگشایی کاملا مدرنی برخوردار است. این نرم‌افزار پیشنهاد همیشگی من برای سبک و روان نگه داشتن سیستم‌عامل‌های مدرن مانند ویندوز 11 است. مخصوصا اگر دستگاه ضعیفی دارید.
من MPC-HC را با پکیج فیلترهای LAV Filters جفت کردم تا کارایی خامِ آن در رمزگشایی را آزمایش کنم. هنگام باز کردن یک فایل تست با رمزگذاری AV1، این نرم‌افزار فورا به رسیور سخت‌افزاری کارت گرافیک RTX 4070 متصل شد. در نتیجه، پردازنده i7-13700K اساسا به خواب رفت و پلیر تقریبا هیچ‌گونه از منابع پس‌زمینه را اشغال نکرد!
مزایا:
- دارای نسخه کاملا پرتابل و قابل حمل (بدون نیاز به نصب، مستقیما از روی فلش USB اجرا می‌شود).
- یکپارچگی بی‌نقص با فیلترها و جداکننده‌های (Splitters) پیشرفته و خارجی.
- پشتیبانی از پخش DVB برای دریافت سیگنال‌های تلویزیونی رمزگذاری‌نشده.
معایب:
- فاقد هرگونه سیستم مدیریت لایبرری (کتابخانه) رسانه یا استخراج متادیتا است.
- برای دریافت آپدیت کدک‌های مدرن، کاملا به نسخه‌های انشعابی جامعه کاربری متکی است.
4. پلیر MPV
- ویندوز، مک ، لینوکس
نرم‌افزار MPV یک مدیا پلیر مینیمالیست و متن‌باز برای ویندوز است که به طور کامل بدون یک رابط کاربری گرافیکی سنتی کار می‌کند. شما فقط باید یک فایل را بکشید و در پنجره‌ی آن رها کنید (Drag and drop) تا پخش شود. من برای MPV احترام زیادی قائلم، زیرا این نرم‌افزار 100٪ تمرکز توسعه خود را روی خروجی ویدیویی با بالاترین کیفیت ممکن گذاشته است و از رابط‌های برنامه‌نویسی Vulkan و D3D11 برای الگوریتم‌های مقیاس‌بندی (Scaling) برتر و مدیریت رنگ استفاده می‌کند.
مزایا:
- مدیریت رنگ و الگوریتم‌های مقیاس‌بندی بی‌نظیر که بلافاصله پس از نصب (بدون نیاز به تنظیمات) در دسترس هستند.
- قابلیت اسکریپت‌نویسی بسیار بالا از طریق زبان‌های Lua و JavaScript برای افزودن عملکردهای سفارشی.
- کنترلر روی صفحه (OSC) بسیار غیرمزاحم است و کاملا با موس کار می‌کند.
- تنظیم فریم (Frame pacing) بسیار کارآمد که منجر به پخش فوق‌العاده روان می‌شود.
معایب:
- فاقد منوی تنظیمات سنتی است (برای تغییر تنظیمات باید فایل‌های متنیِ پیکربندی را به صورت دستی ویرایش کنید).
- ماهیت خط‌فرمانی (Command-line) آن برای کاربران عادی اصلا مناسب نیست.
5. پلیر KMPlayer
- ویندوز ، مک، iOS، اندروید
نرم‌افزار معروف KMPlayer کار خود را به عنوان یک ویدیو پلیر قدرتمند در ویندوز آغاز کرد و از آن زمان به یک اکوسیستم چندپلتفرمی تبدیل شده است. من این پلیر را برای کاربرانی در اینجا گنجانده‌ام که به طور مکرر بین کامپیوتر و دستگاه‌های موبایل خود جابه‌جا می‌شوند و خواهان یک رویکرد یکپارچه برای رسانه‌های خود هستند. این نرم‌افزار به صورت بومی فایل‌های حجیم، از جمله ویدیوهای 8K و فرمت‌های 360 درجه (VR) را بدون نیاز به گشتن دنبال کدک‌های خارجی، مدیریت می‌کند.
من یک فایل ویدیویی 8K VR با بیت‌ریت بسیار بالا را که از یک دوربین 360 درجه استخراج شده بود، در آن بارگذاری کردم. گرافیک RTX 4070 رمزگشایی سخت‌افزاری را به نرمی انجام داد و به من اجازه داد با استفاده از موس، در این ویدیوی کروی‌شکل بدون هیچ‌گونه لگ یا بریدگی تصویر (Screen tearing) به اطراف نگاه کنم. با این حال، ردپای مصرف حافظه (RAM) آن در حین پخش صدای استاندارد ALAC، به طرز قابل‌توجهی سنگین‌تر از PotPlayer بود.
مزایا:
- همگام‌سازی ابری برای نشانک‌ها (Bookmarks) و تنظیمات پخش در بین پلتفرم‌های مختلف.
- دارای ابزار داخلی ساخت GIF برای کپچر کردن لحظات خاص از ویدیو.
- یکپارچگی قوی برای دانلود خودکار زیرنویس‌ها.
- دارای اپلیکیشن موبایل اختصاصی با پشتیبانی از کستینگ (ارسال تصویر به تلویزیون).
معایب:
- نسخه رایگان دارای بنرهای تبلیغاتیِ مزاحم در رابط کاربری است.
- مصرف منابع پس‌زمینه آن در مقایسه با پلیرهای جایگزین بالاتر است.
6. پلیر GOM Player
- ویندوز
ویژگی متمایز و برجسته GOM Player، ابزار داخلیِ «کدک‌یاب» (Codec Finder) آن است. اگر به یک فرمت ویدیویی قدیمی و بسیار نادر برخورد کردید که حتی بهترین پلیرهای رایگان هم در پخش آن مشکل دارند، GOM Player به طور خودکار پایگاه داده خود را جستجو می‌کند و لینک دانلود دقیقا همان فیلتر مفقودشده را به شما پیشنهاد می‌دهد. این یک رویکرد بسیار خودکار برای پخش فایل است؛ مناسب برای کاربرانی که فقط می‌خواهند فایل‌هایشان پخش شود و علاقه‌ای به دستکاری تنظیمات ندارند.
مزایا:
- کنترل‌های متغیر برای سرعت پخش (که برای تماشای ویدیوهای آموزشی یا سخنرانی‌ها عالی است).
- عملکردهای داخلی بسیار خوب برای کپچر کردن صفحه (Screencast) و ضبط صدا.
- رابط کاربری بسیار انعطاف‌پذیر با تم‌ها و پوسته‌های متنوع.
- جستجوی خودکار زیرنویس بر اساس هش فایل ویدیویی.
معایب:
- ویزارد نصب آن به شکل عجیبی سعی می‌کند نرم‌افزارهای تبلیغاتی را روی سیستم شما نصب کند.
- در داخل رابط کاربریِ پلیر، تبلیغات نمایش می‌دهد.
- برای پخش روان فایل‌های سنگین 4K با بیت‌ریت بسیار بالا، نیاز به تنظیمات دستی دارد.
