تقریبا دو دهه از حضور گوشیهای اندرویدی در زندگی ما میگذرد و در این مدت طولانی، برخی عادتهای بد و اشتباهات کاربری نسل به نسل منتقل شدهاند. جالب اینجاست که حتی برخی از قدیمیترین باورهای دنیای تکنولوژی هنوز هم پابرجا هستند و کاربران زیادی روزانه آنها را تکرار میکنند. خبر خوب این است که به محض آگاهی از این اشتباهات، جلوگیری از آنها بسیار ساده است. سیستمعامل اندروید در سالهای اخیر به شدت هوشمند شده و نیازی به دخالتهای وسواسگونه کاربران ندارد. در این مقاله از وبلاگ پرشین تولز، به بررسی 5 کاری میپردازیم که هرگز نباید روی گوشی اندرویدی خود انجام دهید.
1. استفاده از برنامههای Task Killer (بستن اجباری برنامهها)
از همان روزهای ابتدایی پیدایش اندروید، یک باور غلط و رایج وجود داشت: «بستن دستی برنامههای در حال اجرا در پسزمینه باعث افزایش سرعت گوشی و کاهش مصرف باتری میشود.» این باور به احتمال زیاد از رفتارهای آموختهشده در کار با برنامههای کامپیوتری ویندوز نشأت میگیرد. اما برنامههای اندرویدی دکمه «X» (بستن) ندارند، و همین موضوع باعث شده تا مردم فکر کنند باید خودشان آستین بالا بزنند و آنها را به زور ببندند. اعتراف میکنم که بسیاری از ما در گذشته مرتکب این اشتباه شدهایم، اما امروز انجام این کار کاملا غیرضروری و حتی مضر است.
واقعیت فنی: سیستمعامل اندروید به طور ویژه طراحی شده تا منابع سیستم (مانند رم و پردازنده) را به صورت خودکار و هوشمند مدیریت کند. در دنیای اندروید، یک قانون معروف وجود دارد: «رمِ خالی، رمِ هدر رفته است». دخالت در این سیستم میتواند آسیب بیشتری به همراه داشته باشد. وقتی شما یک اپلیکیشن را به صورت اجباری میبندید، دفعه بعدی که میخواهید آن را باز کنید، پردازنده گوشی باید سختتر کار کند تا برنامه را از یک «حالت سرد» (Cold State) و از صفر بارگذاری کند. این فرآیند انرژی و باتری بسیار بیشتری نسبت به زمانی مصرف میکند که برنامه در حالت خواب یا معلق در پسزمینه قرار داشت. البته، اگر یک اپلیکیشن هنگ کرده یا رفتار غیرعادی دارد، بستن اجباری آن کاملا منطقی است؛ اما در شرایط عادی، بهترین کار این است که اجازه دهید سیستمعامل کار خودش را بکند.
- علائم و راهحلهای فوری هک شدن گوشی اندروید
- 6 ویجت کاربردی اندروید که بهتر است از آنها استفاده کنید
- 4 اپلیکیشن رایگان موسیقی آفلاین برای اندروید
2. نصب برنامه (Sideloading) از منابع نامعتبر و ناشناس
یکی از بزرگترین جذابیتها و مزایای اندروید نسبت به رقبا، آزادی عمل در نصب برنامهها از هر منبع دلخواه است که به آن اصطلاحا «Sideloading» میگویند. این آزادی عالی است زیرا شما را محدود به منابع «رسمی» مانند گوگل پلی استور (Google Play Store) نمیکند. با وجود اینکه گوگل اخیرا تلاش کرده بود این آزادی را محدود کند، اما پس از واکنشهای منفی شدید کاربران، از سیاستهای پیشنهادی خود عقبنشینی کرد. با این حال، وقتی صحبت از نصب برنامههای خارج از استور به میان میآید، هر گردی گردو نیست!
دلیلی وجود دارد که گزینه «نصب برنامههای ناشناس» به صورت پیشفرض در تمام گوشیهای اندرویدی غیرفعال است. با اینکه سپر امنیتی گوگل (Google Play Protect) میتواند تا حدودی فایلهای دانلودی را اسکن و مشکلات را تشخیص دهد، اما امنیت آن هرگز به پای پروتکلهای سختگیرانه خودِ پلیاستور نمیرسد. وقتی فایل APK یک برنامه را از یک وبسایت تصادفی و نامعتبر دانلود و نصب میکنید، در واقع دارید روی امنیت اطلاعات بانکی و حریم خصوصی خود قمار میکنید. هکرها معمولا بدافزارها و باجافزارها را در قالب برنامههای پولی که به صورت رایگان برای دانلود گذاشته شدهاند (نسخههای مود شده)، مخفی میکنند. اگر مجبور به نصب برنامه از خارج از پلی استور هستید، سایت APKMirror معتبرترین و امنترین منبع پیشنهادی ماست، زیرا فایلها را با امضاهای دیجیتال اصلی تطبیق میدهد.
3. نادیده گرفتن آپدیتهای امنیتی مهم
معمولا تمام توجهات به آپدیتهای بزرگ نرمافزاری (مثلا کوچ کردن از اندروید 15 به 16) معطوف میشود و آپدیتهای کوچکتر نادیده گرفته میشوند. اما باید بدانید که «آپدیتهای امنیتی ماهانه» صرفا برای رفع باگها و وصله کردن آسیبپذیریهای خطرناک منتشر میشوند. حقیقت درباره نرمافزار این است که هرگز واقعا «تمامشده» و بینقص نیست. هر محصولی که توسط انسان ساخته شود، دارای نقص است. گوگل و سازندگان گوشی به جای اینکه منتظر بمانند تا یک آپدیت بزرگ و کامل آماده شود، از این وصلههای امنیتی کوچک (Security Patches) استفاده میکنند تا به محض کشف یک ریسک امنیتی یا حمله هکری (موسوم به Zero-day Exploits)، آن را سریعا خنثی کنند.
نصب بهروزرسانیهای امنیتی برای سلامت بلندمدت گوشی شما بسیار حیاتی است. به همین دلیل است که استفاده از گوشیهایی که دوره پشتیبانی نرمافزاری آنها به پایان رسیده، ایده خوبی نیست. بدون وصلههای امنیتی جدید، درهای گوشی شما به روی رخنههای کشفشده باز میماند و شما در معرض خطر حملات مخرب قرار میگیرید. لطفا از این آپدیتهای به ظاهر «خستهکننده» غافل نشوید.
4. تأیید چشمبسته تمام دسترسیها
دورانی بود که برنامههای اندرویدی میتوانستند بدون اطلاع شما به بخش عظیمی از اطلاعات شخصی و سختافزار دستگاهتان دسترسی پیدا کنند. خوشبختانه، امروزه اکثر این موارد پشت دیواری از «دسترسیها» (Permissions) قرنطینه شدهاند. موقعیت مکانی (لوکیشن)، مخاطبین، دوربین، میکروفون، تاریخچه تماسها؛ حتما پیامهای درخواست این دسترسیها را دیدهاید.
مشکل اینجاست که احتمالا این پیامها را بیش از حد دیدهاید! وقتی در حال راهاندازی یک برنامه جدید هستید و با رگباری از درخواستهای دسترسی مواجه میشوید، خیلی راحت ممکن است بیحوصله شوید و بدون خواندن و فکر کردن، گزینه «Allow» (تأیید) را برای همه آنها لمس کنید. به خودتان لطف کنید و چند ثانیه وقت بگذارید تا ببینید آیا این دسترسی با ماهیت برنامه همخوانی دارد یا خیر؟ مثلا یک اپلیکیشن «چراغ قوه» یا «ماشین حساب» چه نیازی به دسترسی به لیست مخاطبین یا موقعیت مکانی شما دارد؟ در بسیاری از موارد، حتی اگر برخی از دسترسیهای غیرضروری را رد کنید، برنامه همچنان بدون هیچ مشکلی به کار خود ادامه میدهد. همچنین میتوانید از گزینههای جدید اندروید مانند «اجازه دسترسی فقط در زمان استفاده از برنامه» استفاده کنید.
5. وصل کردن گوشی به پورتهای USB عمومی
همه ما در شرایطی بودهایم که در بیرون از خانه باتری گوشی رو به اتمام است و پریز برق در دسترسی نیست. در این لحظات، یک پورت USB خالی روی دیوار فرودگاه، ایستگاه مترو یا یک کافه ممکن است مثل یک فرشته نجات به نظر برسد؛ اما این کار بدون ریسک نیست. حقیقت تلخ این است که شما هیچ راهی برای دانستن اینکه چه چیزی در آنسوی این پورت دیواری قرار دارد، ندارید.
وقتی گوشی خود را به یک پورت USB عمومی متصل میکنید، آن را در معرض حملهای به نام Juice Jacking قرار میدهید. از آنجایی که کابلهای USB به طور همزمان هم جریان برق و هم اطلاعات (Data) را منتقل میکنند، یک پورت هکشده یا دستکاریشده میتواند به صورت مخفیانه به اطلاعات شخصی شما (عکسها، چتها، پسوردها) دسترسی پیدا کند یا بدافزاری را روی گوشی شما نصب کند. برای جلوگیری از این مشکل، میتوانید آداپتورهای مخصوص مسدودکننده دیتا (Data Blockers که به آنها USB Condom هم میگویند) بخرید؛ اما سادهترین و ارزانترین راه این است که همیشه از شارژر دیواری استاندارد خود (آداپتور برق AC) استفاده کنید و آن را مستقیما به پریز برق معمولی بزنید، نه پورتهای USB توکار.
مراقب اطلاعات و سخت افزار گوشی خود باشید!
شاید خواندن برخی از این موارد کمی ترسناک به نظر برسد، اما استفاده ایمن از یک گوشی اندرویدی واقعا کار سختی نیست. تمام چیزی که نیاز دارید، کمی عقل سلیم و یک شکاکیت سالم و منطقی است. اگر بخواهیم این پنج مورد را خلاصه کنیم، به یک نصیحت بسیار ساده میرسیم: به گوشی خود اعتماد کنید تا همانطور که مهندسی شده کار کند و برنامهها را نبندید، اپلیکیشنها را از سایتهای مشکوک دانلود نکنید، آپدیتهای سیستم را به محض انتشار نصب کنید، قبل از تایید دسترسی برنامهها آنها را بخوانید و از پورتهای USB عمومی دوری کنید. با رعایت این نکات، یک تجربه ایمن و سریع از اندروید خواهید داشت.
